Mesele Ekonomi Youtube kanalında Özge Özen ve Berk Esen’in birlikte hazırladığı programı dinlerken bu yazıyı yazmaya başladım. Programda 2026’da dünya siyasetinde öne çıkması beklenen gelişmeler değerlendiriliyordu. Genelde kötü beklentiler iyi beklentilere göre daha fazla. Fakat biz akılcı olarak analiz etmek zorundayız. Duygulardan ziyade akıl ön planda olmalı.

Aşağıda 2026 senesi için yapılan akademik makalelerin maddeler halinde özeti bulunuyor. Bilgileri toplamada yapay zekadan faydalandım, doğru sorulara güzel cevaplar veriyor.

1) Küresel düzen: daha az “küresel uzlaşma”, daha çok bloklaşma ve bölgesel pazarlık

WEF’in 2026 işbirliği değerlendirmesi, işbirliğinin tamamen çökmektense şekil değiştirdiğini; “çok taraflı klasik” modeller yerine çıkar-odaklı ve bölgesel işbirliklerinin öne çıktığını vurguluyor. World Economic Forum

2) Ticaret-siyaset bağlantısı: korumacılık/tarife gerilimleri ve tedarik zincirinde jeopolitik filtre

2025’te artan tarife hamleleri ve buna bağlı gerilimlerin 2026’ya miras kaldığı; bunun da ülkelerin dış politikada “ekonomi güvenliği” reflekslerini sertleştirdiği raporlanıyor. Reuters+1

3) Büyük güç rekabeti: Rusya-Ukrayna, Rusya-NATO gerilimi, Çin-Tayvan / Güney Çin Denizi

CFR’nin 2026 risk taramasında (uzman anketi), Rusya-Ukrayna savaşının tırmanması, Rusya-NATO kaynaklı sürtüşmeler ve Çin’in Tayvan’a baskısının ciddi kriz doğurma ihtimali yüksek etkili senaryolar arasında listeleniyor. Council on Foreign Relations

4) Orta Doğu: Gazze/İsrail-Filistin hattı ve İran-İsrail çevresinde “yeniden alevlenme” riski

Aynı CFR çalışması, Gazze’de yeniden yoğun çatışma, Batı Şeria’da tırmanma ve İran-İsrail arasında yeniden silahlı çatışma gibi senaryoları 2026’nın en kritik risk başlıkları arasına koyuyor. Council on Foreign Relations

5) Afrika ve kırılgan devletler: savaşların “uzaması”, insani krizlerin derinleşmesi

CFR listesinde Sudan gibi çatışmaların şiddetlenmesi; ayrıca Haiti, Yemen, Somali gibi yerlerde devlet kapasitesinin daha da zorlanması senaryoları öne çıkıyor. Council on Foreign Relations

6) Teknoloji-güvenlik: AI destekli siber saldırılar ve kritik altyapı riski

2026 için “yüksek etkili” riskler arasında, yapay zekâ destekli büyük ölçekli siber saldırı senaryosu özellikle vurgulanıyor. Bu, iç güvenlikten enerjiye/finansa kadar siyaseti doğrudan etkileyen bir başlık. Council on Foreign Relations

7) ABD iç siyaseti ve dış politika: kutuplaşmanın dış politikaya yansıması

CFR çalışması, ABD’de siyasi şiddet/toplumsal huzursuzluk ihtimalini de yüksek etki-yüksek olasılık kümesine koyuyor; bu tür iç gerilimler genelde dış politika önceliklerini ve ittifak yönetimini de dalgalandırır. Council on Foreign Relations

Yukarıdaki maddelerde özetle 2026 mükemmel bir yıl olmayacak görüşü hakim. Kimse “her şey çok güzel olacak” demiyor.

Akademik beklentilere göre Dünya daha iyi olmayacak fakat daha yönetilebilir olacak. Esasında geçmiş kurallar değişip yeni kurallar geliyor. Buna uluslararası kurumların çöküşü de dahil edilebilir.

Bu da şu anlama geliyor, doğru okuyanlar, doğru hazırlananlar ve duyguyla değil akılla hareket edenler için 2026 bir tehdit değil, bir fırsat yılı olabilir.