İNSAN YARIM KALAN BİR MAHLÛKTUR
İnsan ve mahlûk kelimeleri bir aradayken sanki bir iticilik var, değil mi? Yıllardır Arapça sözlere olan düşmanlığın dimağımızda yer etmesiyle mahlûka soğuğuz ama insana öyle değiliz. Oysa insan bilmez ki mahlûk gibi insanın da Arapça kökenli olduğunu. Bilse de onu kökeninden ayrı tutar; tıpkı ezan gibi.
Kur’an diliyle mahlûkatın en üstünü olmak, bizi mahlûk olmanın dışına itmez ya da diğer yaratılmışlardan, yaratılmış olmak bakımından ayrı bir kefeye koymaz.
Bence insanın mucizesi düşünüyor olmaktır. Konuşuyor olmanın ayrıcalık olmadığını düşünürüm. Diğer canlıların da aralarında konuştuklarına ama geleceğe dair kaygılanmadıklarına, yani düşünmediklerine inanırım. İnanırız; yoksa hâlimiz nice olurdu? Bize pusu kurmak için bir evde toplantı yapan hamam böcekleri, denizlerin geleceği için kulis yapan balıklar, ormanları korumak için insana savaş açan aslan ve avenesi…
İnsanın yarımlığı da zaten buradan çıkmaktadır: düşünüyor olmasından. Ölüm “Ben geldim.” dediğinde bile elinde bir iş vardır. Azrail alacağını almadan önce verilecek bir şey olduğu için bir pazarlık ve umut…
Gazâlî’ye atfedilen “Cahillerle tartışmayın, çünkü ben onları hiç yenemedim.” sözü aslında bizim eksikliğimizin ışığıdır. Bilmek insanı eksiltir; yeni bilgi ihtiyacı eksiğini yaşatır. İnsanın kendisi de zaten bir sır değil mi? Sırra erdikçe yeni sır kapılarının açılması… Dünyadaki varlığı ve buradaki varlığının sonlanması üzerine tüm öğretiler ve dinî yaklaşımlar, açıldıkça daha büyüğüne doğru açılan bir kapı değil mi?
İnsanı insan yapan da bu değil mi? Eksiğini bilmek, kendinden eksilmeden bilginin eksikliğini hissetmek ve ona koşmak; hiçbir zaman tamam olamamak…
İnsan yarım kalan bir mahlûk olmasa idi belki ben bunu yazıyor olamazdım, siz de okuyor olmazdınız. Elma ile yetinir ve cennette gezinirdik. İşte düşünüyor olmanın merakı ve merakı kamçılayan düşünceler, ısırmamamız gereken birçok şeyi dişlettirdi. Sonuçta dönüşü bile bulamıyoruz. Bulmamız istendiği kadarıyla yetinecek de değiliz ve merak içinde arıyoruz. Sonuçta mezarlıklar, bulamadan koşanların ve bulamadığı için ölenlerin yuvası. İnsanı da diğer mahlûkattan ayıran ve insan yapan, bu eksiğini görmek ve buldukça da derinleşmek…
Demem o ki kıymetli okuyucum; ne yaparsak yapalım, hangi imkânlar içinde olursak olalım, “Tamam, burası iyi, burada yetinelim.” yoktur. Bu olduğu anda insan, Azrail’in canını almasına gerek kalmadan ölür ki bu da filmlerde gördüğümüz zombi etkisidir.
O yüzden hep yarım kalacağız, bu kesin; ama ne kadarını yarıladığımız önemli.
Çünkü insanı insan yapan tamamlanmış olması değil, tamamlanamayacağını bile bile aramaya devam etmesidir.