Son günlerde okullarda çocukların sosyal ve duygusal gelişimini desteklemeye yönelik çalışmaların yapıldığını görüyoruz. Elbette bu çabalar değerli. Çocukların kendilerini ifade etmeleri, duygularını tanımaları, sağlıklı ilişkiler kurmaları ve empati geliştirmeleri hepimizin ortak arzusu. Ancak burada sormamız gereken basit ama önemli bir soru var: Çocuklar bu becerileri ne zaman kazanacak?

Çünkü günümüz eğitim sisteminde çocukların zamanı her geçen gün biraz daha daralıyor. Okulda geçirilen uzun saatlerin ardından eve dönen öğrencileri sayfalarca ödev bekliyor. Hafta sonları dinlenme, oyun oynama ve aileyle vakit geçirme fırsatı olması gerekirken onlarca sayfa çalışma, tamamlanması gereken görevler ve bitirilmesi gereken kitaplar çocuğun peşini bırakmıyor.

Ortaya garip bir tablo çıkıyor. Bir taraftan çocuklara sosyal ve duygusal gelişimin öneminden söz ediyoruz. Diğer taraftan, o gelişimin yaşanabileceği bütün alanları kendi ellerimizle daraltıyoruz. Oysa empati bir çalışma kâğıdında öğrenilmez. Arkadaşlık PDF dosyalarında gelişmez. Kendini ifade etme becerisi dijital platformlarda verilen görevlerle kazanılmaz. Çocuklar bunları oyun oynarken, arkadaşlarıyla tartışıp barışırken, aileleriyle sohbet ederken, misafirlikte sıkılırken, sokakta koşarken ve hayatı deneyimlerken öğrenir.

Bugün birçok evde anne-baba ile çocuk arasındaki ilişki giderek öğretmen-yardımcılığı ilişkisine dönüşüyor. Birlikte oyun oynanacak zamanda ödev kontrol ediliyor. Sohbet edilecek vakitte eksik çalışmalar tamamlanıyor. Hafta sonu yapılacak planlar bile artık çocukların ihtiyaçlarına göre değil, teslim tarihleri yaklaşan görevlerin durumuna göre belirleniyor.

Bu noktada asıl sorgulanması gereken şey çocukların motivasyonu ya da ailelerin desteği değildir. Sorgulanması gereken, eğitim sisteminin neden okulda yapılması gereken işi evlere taşıdığıdır. Öğretmenler neden bu kadar çok ödev verme ihtiyacı hissediyor? Müfredat mı yetişmiyor? Ders süreleri mi yetersiz kalıyor? Kalabalık sınıflar mı öğretimi zorlaştırıyor? Yoksa eğitim sistemi kendi eksikliklerini velilerin omuzlarına mı bırakıyor?

Eğer bir çocuk okuldan çıktıktan sonra saatlerce çalışmak zorundaysa, burada çocuğun değil, sistemin değerlendirilmesi gerekir. Çünkü çocukluk, akademik başarıya feda edilemeyecek kadar değerlidir.

Elbette kimse çocukların öğrenmemesini savunmuyor. Kimse ödevin tamamen kaldırılmasını da önermiyor. Ancak eğitim ile çocukluk arasında sağlıklı bir denge kurulması gerekiyor. Bir çocuğun gelişimi sadece test sonuçlarından, not ortalamasından ya da tamamladığı çalışma sayfası miktarından ibaret değildir.

Mutlu olmak da bir gelişim göstergesidir. Oyun oynamak da bir ihtiyaçtır. Canının sıkılması da öğrenmenin bir parçasıdır. Ailesiyle geçirilen zaman da eğitimin kendisidir. Belki de artık şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir: Çocuklarımızı hayata mı hazırlıyoruz, yoksa hayatı sürekli erteleyen öğrenciler mi yetiştiriyoruz?

Çünkü bir çocuğun sosyal ve duygusal gelişimini gerçekten desteklemek istiyorsak, önce onun çocukluğunu korumalıyız. Çocuk olmak yalnızca bir yaş dönemi değil, aynı zamanda korunması gereken temel bir haktır. Ve hiçbir ödev, bir çocuğun çocukluğundan daha değerli değildir.