2005’te devraldığı altyapı sistemine “çivi çakmadı!”

“Enerjimiz Sürekli Türkiye İçin” sloganlı SEDAŞ, 20 kadarı ihracatçı 380 işletmenin yer aldığı Hasköy Sanayi Sitesi’nde işletme sahiplerine adeta, “İyi ki enerjisi sürekli çalışan Türkiye için”miş dedirtti! Sitede 25 Ekim ile 28 Aralık günleri arasındaki 9 ayrı kesintide toplam bin 705 dakika elektrik kesildi.

ÜRETİMDE YÜZDE 7’LİK KAYIP

65 günlük zaman diliminde hiç mesai yapılmaksızın 9 adet pazar günü ile 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı çıkarttığımızda, 9 cumartesi gününü de yarım samanlı varsaydığımızda 51.5 işgünü ediyor. Her bir iş günü, yemek ve çay molaları hariç net 8 saatlik üretim olsa 412 iş saatidir. Gündüz vakti toplamda bin 705 dakikalık elektrik kesimi, 28.4 saat süreli bir kesime denk geliyor. Bu da 412 saat süreli üretim zamanında neredeyse yüzde 7’lik bir kayıp.

SİTENİN ÜRETİMDEN SEBEP

SAATLİK CİRO KAYBI: 200 BİN LİRA

Hasköy Sanayi Sitesi’nde önceki gün kooperatif yönetiminin bir grup iş insanı ile basını bir araya getirdiği toplantıda Tezpar Takım Tezgâhları firmasının sahibi Fatih Destek; bu tür ani elektrik kesintilerinin cihazlara verdiği arıza giderlerini katmadan, ekonomik etkisini şöyle tanımladı: “20 senedir Hasköy Sanayi Sitesi’ndeyiz. Sitede 380 işyeri var.. Her bir işyeri bir saatte en düşük 100 bin liralık üretim/ciro yapsa 3 milyon 800 bin lira ediyor. Bence her bir işletmenin bir saatlik kesintide 180 – 200 bin lira arası ciro kaybı var. Bu da toplamda 8 milyon lirayı buluyor demek.”

BU SİSTEM BU KADAR ÇEKER

Hasköy Sanayi Sitesi İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Halil İbrahim Başçifçi ise SEDAŞ’ın bölgemizde yatırımda bulunmadığını kaydedip,  “Sistemi nasıl devraldıysa aynı şekilde duruyor ve bu sistem de bu kadar çeker. Arıza olduğunda kablolarımızı biz bile değiştiriyoruz. 20-25 senelik kablolar, bir yerde değişmesi gerekiyor” dedi. Çiftçi arızalara dair ayrıca şunları kaydetti:

28 ARALIK’TA BAŞKA BİR

HATTAN BAĞLANTI YAPTILAR

“28 Aralık’taki son arızanın sebebi, yeraltında kablonun patlaması. Yetkili ile kesintinin ilk bir iki saati içinde, 11.00 sularında görüştük. Daha arızanın nerede olduğunu bulamamışlardı ve 12.00’den sonra başka bir hattan bağlantı yaptılar. O arada ölçüm yapacaklar, yeraltında patlayan kabloyu bulacaklar, tamir edecekler.

BİR TÜRLÜ DÜZELMEDİ

Her ay üç ila beş sefer kesintiler oluyor. Mesela, eylül ayında dört ekim ayında beş sefer kesildi. Aralıkta biri 28 Aralık’ta olmak üzere üç sefer kesildi. Dört ay önce SEDAŞ’tan teknik ekiplerle toplantı yaptık. O toplantıda teknik arkadaşlar altyapı tamamen yenilenmediği ve eksikleri olduğu için sık sık arıza verdiğini söyledi. ‘Bunu düzeltmeye çalışıyoruz’ dediler ama bir türlü düzelmedi.

SİTEDEKİ SİSTEMLE ALAKASI YOK

Kesintilerin sitemizin elektrik sistemiyle alakası yok. SEDAŞ’ın Dilovası ana hattındaki hasarlardan dolayı meydana geliyor. SEDAŞ’ta en üst seviyede yöneticilerle görüşmemize rağmen o hasarları bir türlü gideremediler.

YENİ TEŞKİLATLANMA

İki ay kadar önce de SEDAŞ’ta düzenlemeye gidip mevcut müdürleri görevden aldılar. Kendilerince yeni bir teşkilat kuruyorlar.

SEDAŞ İLE İRTİBAT KURAMIYORUZ

Şimdi elektriği satın aldığımız SEPAŞ firmasıyla irtibat kurabiliyoruz. Ama altyapıyı yapan SEDAŞ ile irtibat kuramıyoruz.

Sizlere de sorun oluyor ve bizim sorumlu olduğumuzu söylüyorsunuz ama bizler burada sadece SEDAŞ ve SEPAŞ’ın aracısı konumundayız.

ELEKTRİK GİT GELLERİNDE

BÜYÜK ARIZALAR OLUYOR

Elektrik kesilmelerinden ötürü cihazları, ekipmanları arıza görenler de bizlere geliyor. Bizde, ‘göz kırpma’ diye adlandırdığımız vaka da oluyor. Elektrik gidiyor, geliyor. O esnada CNC torna tezgâhları veya büyük makinelerde büyük arızalar meydana geldiğini duydum, gördüm. O makinelerin arızalarını vatandaş kendisi tespit ettirip bize bildirdiğinde, bizlerde onaylıyoruz ve tutanak tutup SEDAŞ’a gönderiyoruz. SEDAŞ bir komisyon gönderiyor. O komisyon arızanın elektrik kesintisinden kaynaklı olduğunu kabul ederse, firmanın o zararını karşılıyor.

İŞLETMECİ İSYAN ETMEKTE HAKLI

Belki üretimde değiliz ama bu işlerden anlıyoruz. İşyeri 08.30’da çalışmaya başlamış. Mal konmuş, döküm yapılıyor. 09.45’te elektrik kesiliyor. İşletmeci isyan etmekte haklı. Bunun bir masrafı olması lazım. Potadan ürünü alıyor, vinçteyken elektrik kesiliyor. Hadi bakalım, ne yapacaksın?

İSU KAZARKEN SENDEN

BİR YETKİLİ İSTİYORDUR

28 Aralık’taki elektrik kesintisine dair, ‘İSU benim hattımı bozdu’ diyor. İSU kazarken senden bir yetkili istiyordur. Biz de inşaat yaparken İSU, SEDAŞ gibi kurumlardan yetkili geliyor ve ona göre hareket ediyoruz. Yoksa, kafana göre hareket edilmez ki. Onun çaresini sen mi bulacaksın..”

HANGİ MAKİNASINI KORUMAYA ALACAK?

Yine Cem Bey ile yaptığım görüşmede, ‘Elektrik kesilmesi halinde firma kendi tedbirlerini almalı’ diyor. 400 – 500 kwA elektrik kullanan işletmeler var bizde. Bu 400 kwA’ya karşılık hangi makinasını korumaya alacak vatandaş. Bir CNC tezgahı olan yerlerden kendi tedbirini almasını istiyoruz ama bunu büyük firmalarda yapamıyoruz. Tutanakla yapılan müracaatlarda ise sizin ne gibi emniyet tedbirleri aldığınıza dair sorguyu da oraya koyuyorlar.

İMALAT VAR DENETİM YOK

 SEDAŞ’ın altyapı eksikliği ve kazı çok oluyor buralarda. Terminal Caddesi işte. Battı çıktı yapılırken kesinti oldu dokuzuncu ayda. Her yerde imalat yapılıyor, denetleyen yok. SEDAŞ hattının nereden geçtiğini bilmiyor. Bir taraftan İSU kazma vuruyor, hat patlıyor. SEDAŞ’ın bu konuda altyapısına sahip çıkmaması var.

CNC’DE KART YANARSA

7 BİN DOLARLIK KAYIPTIR

Hasköy Sanayi Sitesi Kooperatifi Başkanı Halil İbrahim Başçiftçi site sanatkarlarını kooperatif yönetiminden Hasan Özgül ile birlikte dinledi.

Kaynak: 2005’te devraldığı altyapı sistemine “çivi çakmadı!”

Göz kırpması olayında CNC torna tezgahlarında, enjeksiyon makinalarında kartlar var. O kartlar bir yanarsa kısa devreden dolayı; 5 bin dolar, 7 bin dolarlık kayıplar, kesintide üretimin durmasından ziyade çok daha büyük sıkıntılara neden olabilir.

Kart arızalarından ötürü

20 bin lira ödedim

Özdemir Makine’nin sahibi Ali Özdemir toplantıda söze, “Ben konuşmuyorum ama…” diye girdi, şöyle devam etti: “Hasköy Sanayi Sitesi hariç hiçbir yerde SEDAŞ’ın böyle bir problemi yok. 5-6 sene önce kabloyu büyüttük, yine çöktü. Demek ki sistemde bir arıza var.Kart arızalarından ötürü 20 bin lira ödedim.”

Özdemir’in arızanın sitedeki altyapıdan kaynaklı olduğunu ifade etmesi üzerine Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı Halil İbrahim Başçiftçi hiçbir arızanın site altyapısından kaynaklı olmadığını söyledi.

Ben şimdi hangi birine yanayım!

Anadolu İndüksiyon Işıl İşlem A.Ş’nin sahibi Hüseyin Döner, “SEDAŞ’taki arkadaşlar diyorlar ki; sanayidekiler sıkıntıyı çeksin biz keyif sürelim. Biz arıza olduğunda onlara bildirmeyelim” diye söze girdiği toplantıda şunları kaydetti:

“Ben şimdi müşterime malı geciktirip zarar ettirdiğime mi yanayım? Kendim sadece 6-7 parçaya 80 bin lira para vereceğim, ona mı yanayım? İşgücü kaybım var, ona mı yanayım? Ben neye yanayım?

Benim zararım, performansımla ilgili. Ben bir parçamın tamiri, temini için 6-7 hafta termin bekledim. Kimi arasam, ‘Covid var kardeşim’ deyip konuyu kapatıyor. Bizlere de yazık günah.”

42 ülkeye ihracat yapıp

kesintiyi sineye çekiyorlar

Hasköy Sanayi Sitesi içindeki 380 işletmeden 20’si KOBİ statüsünde sanayi kuruluşu. Onlardan biri olan Serfa Tools firması spatula, mala gibi inşaat el aletleri üretiyor ve 42 ülkeye ihracat yapıyor. Firma sahibi Serhat Sancak, “Elektrikler gidince, sineye çekiyoruz. Bizde firmalara sattığımız ürünlerde 3 ya da 6 ayda bir eskelasyon (inşaat işlerinde fiyat farkı) yapılıyor. Enflasyon oranına göre bir ücret artışı talep ediyorsunuz. Kabul oluyor veya olmuyor, o ayrı bir şey. Yani bu fiyat artışını karşı firma kabul etmeyebilir ama biz o riski üstlenmek durumundayız. Anlaşmamız öyle” dedi.

Hasköy sanatkarından inciler

3 bin liraya taşeron

çalıştıran arızayı bulamaz

Toplantıda 1968 yılından bu yana otomotiv sanayine orijinal yedek parça üreten Sa-Mo-Par firmasının sahibi Tolga Kocabaş ve 12 yıldır makine yedek parça üretiminde bulunan Referans Makine’nin sahibi Mustafa Üyür de söz alıp SEDAŞ’a ve arızalarına tepkisini ifade etti:

ÖZEL SEKTÖR. ADAM

PARA KAZANMAYA GELDİ!

Arıza olduğunda, bulamazlar. Kalifiye elemanı yok. 6 bin liraya kadrolu kalifiye eleman çalıştıracağına 3 bin liraya taşeron eleman çalıştırıyor.

Özel sektör. Yatırım yapmaz ki. Adam para kazanmak için geldi.”