Üç meslek odasından ortak çağrı: “Gıda hakkı lüks değil, yaşamın temel koşuludur”

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası, Kimya Mühendisleri Odası ve Ziraat Mühendisleri Odası, Dünya Gıda Günü kapsamında yayımladıkları ortak açıklamada, yeterli, dengeli, sağlıklı ve güvenli gıdaya erişimin temel bir insan hakkı olduğunu vurguladı. Açıklamada, artan gıda fiyatları, gelir dağılımındaki adaletsizlik ve üretim maliyetlerindeki yükselişin özellikle dar gelirli ailelerin sağlıklı beslenmesini zorlaştırdığı belirtildi.

Gıda fiyatlarındaki artışın sofralardaki çeşitliliği azalttığına dikkat çekilen açıklamada, çocukların okula aç gitmek zorunda kaldığı ifade edildi. Yüksek fiyatların taklit ve tağşiş gıdaların yaygınlaşmasına da zemin hazırladığı belirtilerek, halk sağlığını tehdit eden uygulamalara karşı daha caydırıcı yaptırımlar uygulanması istendi.

“Okullarda ücretsiz ve güvenli yemek sağlanmalı”

Açıklamada, yetersiz ve dengesiz beslenmenin çocukların fiziksel gelişimini, bilişsel becerilerini ve okul başarısını doğrudan etkilediği kaydedildi. Bu nedenle okullarda bütün çocuklara en az bir öğün ücretsiz, yeterli, dengeli ve güvenli yemek ile temiz içilebilir su sağlanması gerektiği vurgulandı.

Okul yemeklerinin bilimsel beslenme ilkelerine uygun hazırlanması gerektiğine işaret edilen açıklamada, hijyen, izlenebilirlik ve etkin denetim koşullarının sağlanması çağrısı yapıldı. Uygulamanın kamu tarafından finanse edilen, ülke genelinde eşit ve sürdürülebilir bir programa dönüştürülmesi gerektiği belirtilerek, gıda, kimya ve ziraat mühendislerinin uzmanlığından yararlanılması istendi.

Tarımsal üretim için kamusal destek çağrısı

Tohum, gübre, mazot, enerji, sulama, yem ve işçilik maliyetlerindeki artışın üreticileri zorladığı belirtilen açıklamada, üreticilerin maliyetlerini karşılayamadığı, tüketicilerin ise gıdayı yüksek fiyatlarla satın almak zorunda kaldığı ifade edildi.

İthalata dayalı politikaların sorunları çözmekte yetersiz kaldığını savunan odalar; küçük üreticilerin ve aile işletmelerinin desteklenmesi, kooperatiflerin güçlendirilmesi, üreticilerin gelir güvencesinin sağlanması ve kamusal alım mekanizmalarının etkinleştirilmesi gerektiğini bildirdi.

Tarımsal planlamanın ülkenin beslenme ihtiyaçlarını, üretim kapasitesini, iklim koşullarını ve doğal kaynaklarını birlikte gözetmesi gerektiği belirtilen açıklamada, üretim ve dağıtım süreçlerinin yalnızca piyasa koşullarına bırakılmaması çağrısı yapıldı.

İklim değişikliği, kuraklık, su kaynaklarının kirlenmesi, toprak kaybı ve tarım alanlarının amaç dışı kullanımının gıda üretiminin geleceğini tehdit ettiğine de dikkat çekildi. Tarım alanlarının, meraların, ormanların ve su havzalarının korunmasının önemine vurgu yapıldı.

Mühendislerin taban ücret uygulaması tartışması

Ortak açıklamada, hazır yemek üretimi ve hizmetleri alanında faaliyet gösteren Danimarka merkezli ISS Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin, gıda, kimya ve ziraat mühendislerine yönelik Çalıştırılması Zorunlu Personel (ÇZP) Taban Ücret Uygulaması'nın iptali için dava açtığı belirtildi.

Odalar, söz konusu uygulamanın mühendislik hizmetlerinin gerekli niteliklerde sunulması ve gıda güvenliğinin sağlanması açısından önem taşıdığını savundu. Üç meslek odasının uzun yıllardır uyguladığı protokolü ve yaklaşık 85 bin mühendisi ilgilendirdiği belirtilen davanın, mühendislerin çalışma koşulları ve ücret hakları bakımından önemli sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.

Açıklamada ISS'e çağrıda bulunan odalar, mühendislerin düşük ücretlerle ve güvencesiz çalışmasına yol açacağını belirttikleri ÇZP Taban Ücret Uygulaması'nın iptali davasının geri çekilmesini istedi.

“Çocukların geleceği tasarruf konusu edilemez”

TMMOB Gıda, Kimya ve Ziraat Mühendisleri Odaları, açıklamanın sonunda yeterli, dengeli ve güvenli gıdaya erişimin temel bir insan hakkı olduğunu yineledi. Herkesin uygun fiyatlı ve güvenilir gıdaya ulaşabilmesi için kamusal politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirten odalar, açlık ve yoksulluğun ortadan kaldırıldığı bir ülke için mücadelelerini sürdüreceklerini bildirdi.