Milyonları ilgilendiriyor: “Okudum, kabul ediyorum” dönemi bitiyor
Resmî Gazete’nin 24 Mart 2026 tarihli sayısında milyonları ilgilendiren yeni bir düzenleme hayata geçti. Düzenleme ile birlikte, uzun süredir tartışma konusu olan “tek metinle onay alma” uygulaması sona erdi. Yeni karara göre, kişisel verilerin işlenmesinde kullanılan açık rıza metinleri ile aydınlatma metinlerinin artık ayrı ayrı hazırlanması ve sunulması zorunlu hale getirildi.İşte detaylar...
Düzenleme, son yıllarda artan şikayetler dikkate alınarak yapıldı. Kurum, vatandaşlara hem bilgilendirme yapılması hem de onay alınmasının çoğu zaman tek metin içinde ve iç içe sunulduğunu, bunun da hukuka aykırı sonuçlar doğurduğunu tespit etti. Bu nedenle veri sorumlularına net bir çerçeve çizildi.Yeni düzenlemeye göre, veri işleme sürecinde ilk olarak kişiye açık ve anlaşılır bir aydınlatma yapılması gerekiyor. Bu aşama, herhangi bir onaya bağlı olmadan, tamamen bilgilendirme amacı taşıyor. Açık rıza ise bu bilgilendirmeden bağımsız olarak, ayrı bir işlem şeklinde alınmak zorunda. Yani vatandaşın verisinin işlenmesine izin verip vermediği, ayrı bir irade beyanı olarak ortaya konulacak.
UZUN VE KARMAŞIK İÇERİK KULLANILMAYACAK
Uygulamada sıkça karşılaşılan “okudum, kabul ediyorum” ya da “aydınlatmayı okudum, onaylıyorum” gibi ifadeler de artık yeterli sayılmayacak. Kurul, bu tür genel ifadelerin gerçek bir açık rıza oluşturmadığını açıkça ortaya koydu. Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, özgür iradeyle verilmiş ve açık şekilde ifade edilmiş olması gerektiği vurgulandı.Kararla birlikte şirketlere ve veri işleyen tüm kurumlara önemli sorumluluklar yüklendi. Aydınlatma metinlerinin sade, anlaşılır ve yanıltıcı ifadelerden uzak olması şart koşulurken, gereksiz uzunlukta ve karmaşık içeriklerin kullanılmaması gerektiği belirtildi. Ayrıca kişisel verilerin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarılabileceği ve hangi hukuki sebebe dayandığı açık bir şekilde ifade edilmek zorunda olacak.
UYGULAMAYA GİRDİ
Düzenleme, metinlerin sunum şekline de doğrudan müdahale etti. Buna göre aydınlatma ve açık rıza metinleri aynı sayfada yer alsa bile mutlaka ayrı başlıklar altında gösterilecek ve her biri için ayrı onay mekanizması oluşturulacak. Böylece kullanıcıların farkında olmadan onay vermesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.Kararın ekinde yer verilen örnekler de dikkat çekti. İyi uygulama örneklerinde metinlerin açık ve ayrıştırılmış şekilde sunulması öne çıkarken, kötü uygulama örneklerinde tek metinle hem bilgilendirme hem rıza alınmasının hukuka aykırı olduğu net biçimde ortaya konuldu.Uzmanlara göre bu adım, Türkiye’de kişisel verilerin korunması konusunda yeni bir dönemi başlatacak. E-ticaret sitelerinden mobil uygulamalara, bankalardan sağlık kuruluşlarına kadar veri işleyen tüm kurumların mevcut sistemlerini gözden geçirmesi gerekecek. Yeni ilke kararı, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
UZUN VE KARMAŞIK İÇERİK KULLANILMAYACAK
Uygulamada sıkça karşılaşılan “okudum, kabul ediyorum” ya da “aydınlatmayı okudum, onaylıyorum” gibi ifadeler de artık yeterli sayılmayacak. Kurul, bu tür genel ifadelerin gerçek bir açık rıza oluşturmadığını açıkça ortaya koydu. Açık rızanın belirli bir konuya ilişkin, özgür iradeyle verilmiş ve açık şekilde ifade edilmiş olması gerektiği vurgulandı.Kararla birlikte şirketlere ve veri işleyen tüm kurumlara önemli sorumluluklar yüklendi. Aydınlatma metinlerinin sade, anlaşılır ve yanıltıcı ifadelerden uzak olması şart koşulurken, gereksiz uzunlukta ve karmaşık içeriklerin kullanılmaması gerektiği belirtildi. Ayrıca kişisel verilerin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarılabileceği ve hangi hukuki sebebe dayandığı açık bir şekilde ifade edilmek zorunda olacak.
UYGULAMAYA GİRDİ
Düzenleme, metinlerin sunum şekline de doğrudan müdahale etti. Buna göre aydınlatma ve açık rıza metinleri aynı sayfada yer alsa bile mutlaka ayrı başlıklar altında gösterilecek ve her biri için ayrı onay mekanizması oluşturulacak. Böylece kullanıcıların farkında olmadan onay vermesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.Kararın ekinde yer verilen örnekler de dikkat çekti. İyi uygulama örneklerinde metinlerin açık ve ayrıştırılmış şekilde sunulması öne çıkarken, kötü uygulama örneklerinde tek metinle hem bilgilendirme hem rıza alınmasının hukuka aykırı olduğu net biçimde ortaya konuldu.Uzmanlara göre bu adım, Türkiye’de kişisel verilerin korunması konusunda yeni bir dönemi başlatacak. E-ticaret sitelerinden mobil uygulamalara, bankalardan sağlık kuruluşlarına kadar veri işleyen tüm kurumların mevcut sistemlerini gözden geçirmesi gerekecek. Yeni ilke kararı, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
Kaynak:
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.