Kanser Tedavisinde Radyasyon Kuralları Değişti

Sağlık Bakanlığı, radyasyon onkolojisi hizmetlerine ilişkin kapsamlı bir düzenlemeyi Resmî Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. 16 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yer alan “Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği” ile birlikte merkezlerin açılışından denetim süreçlerine, cihaz kullanımından personel çalışma şartlarına kadar birçok başlıkta köklü değişikliklere gidildi.Yeni yönetmelikle amaç; radyasyon onkolojisi hizmetlerinin ülke genelinde planlı, güvenli ve kaliteli şekilde sunulmasını sağlamak, hasta ve çalışan güvenliğini en üst seviyeye çıkarmak olarak açıklandı.

ARTIK BAKANLIK PLANLAMASIYLA AÇILACAK

Yönetmeliğe göre radyasyon onkolojisi merkezleri yalnızca hastane bünyesinde kurulabilecek. Yeni bir merkez açılması veya mevcut merkeze cihaz eklenmesi için Sağlık Bakanlığı’ndan ön izin alınması zorunlu hale getirildi. Ön izin alan merkezlerin, iki yıl içinde ruhsat veya faaliyet izin belgesi almaması halinde izinleri iptal edilecek.Bakanlık, bu düzenlemeyle teknoloji yoğun radyasyon tedavi cihazlarının plansız artışının ve atıl kapasitenin önüne geçmeyi hedefliyor.

HANGİ CİHAZLAR KULLANILABİLECEK?

Yönetmelikte, radyasyon onkolojisi merkezlerinde kullanılabilecek cihazlar ayrıntılı şekilde listelendi. Buna göre;

• Doğrusal hızlandırıcılar (LINAC)

• MR-LINAC ve PET-LINAC sistemleri

• Stereotaktik radyocerrahi cihazları

• Brakiterapi ve intraoperatif radyoterapi cihazları

• Proton, karbon ve ağır iyon gibi parçacık tedavi sistemleri

merkezlerde yer alabilecek. Tüm bu cihazlar için Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) yetkilendirmesi şart koşuldu.

TAŞINMA, DEVİR VE BİRLEŞMELERE SIKI DENETİM

Merkezlerin taşınması, devri, birleşmesi, cihaz eklemesi ya da çıkarılması gibi durumlarda ruhsat ve faaliyet izin belgelerinin yenilenmesi zorunlu hale getirildi. Merkezler yalnızca aynı il sınırları içinde taşınabilecek ve bu işlemler Bakanlık iznine tabi olacak.

PERSONEL ŞARTLARI NETLEŞTİ

Yeni yönetmelikle personel yapısı da yeniden düzenlendi. Buna göre;

• Merkez sorumlusu radyasyon onkolojisi uzmanı tam zamanlı görev yapacak

• Merkezlerde en az bir sağlık fizikçisi ve iki radyoterapi teknikeri bulunacak

• Radyasyonla çalışan personel için kişisel dozimetre kullanımı zorunlu olacak

Ayrıca 60 yaş üzeri veya yüzde 60 ve üzeri engelli radyasyon onkolojisi uzmanlarına belirli şartlarla birden fazla merkezde çalışma hakkı tanındı.

HAMİLE VE EMZİREN PERSONEL İÇİN ÖZEL KORUMA

Yönetmelikte dikkat çeken başlıklardan biri de hamile ve emziren personel oldu. Hamilelik şüphesi bulunan, hamile ya da emziren çalışanların radyasyon alanlarında görev yapmaması hüküm altına alındı. Çalışma koşulları, anne ve bebek sağlığını koruyacak şekilde yeniden düzenlenecek.

DENETİMLER SIKILAŞTI, YAPTIRIMLAR AĞIRLAŞTI

Radyasyon onkolojisi merkezleri, yeni denetim kriterleri doğrultusunda düzenli olarak denetlenecek. Ruhsatsız hizmet sunan, faaliyeti durdurulmasına rağmen çalışmaya devam eden merkezler için faaliyet durdurma ve ruhsat iptali gibi ağır yaptırımlar uygulanacak.

Ayrıca uzman olmayan kişilerin radyasyon onkolojisi yetkisi kullanması kesin olarak yasaklandı.

MEVCUT MERKEZLER NE OLACAK?

Yönetmeliğin geçici maddesine göre, hâlihazırda faaliyet gösteren merkezler mevcut durumlarıyla çalışmaya devam edecek. Ancak yeni şartları taşımayan merkezlere yeni cihaz ilavesi yapılmasına izin verilmeyecek.Yeni Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girerken, uygulamaya ilişkin tüm yetkilerin Sağlık Bakanlığı tarafından yürütüleceği bildirildi. Düzenlemenin, kanser tedavisinde kullanılan radyasyon hizmetlerinde hem hasta güvenliğini hem de hizmet kalitesini artırması hedefleniyor.