Türkiye’nin teknoloji üretim kapasitesini artırmak ve yerli girişimcileri desteklemek amacıyla faaliyet gösteren TEKNODER, son dönemde teknopark girişimcilerinin gümrük süreçlerinde karşılaştığı "fiili engeller" hakkında sert bir açıklama yaptı. Dernek, Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan sensör, elektronik bileşen ve teknik parçaların "ticari ithalat" veya "bireysel e-ticaret" kapsamında değerlendirilmesinin projeleri durma noktasına getirdiğini vurguladı.
"LÜKS DEĞİL, ZORUNLU BİR GİRDİ"
TEKNODER Yönetim Kurulu Başkanı Fikri ŞATIR imzasıyla yayımlanan bildiride, 4691 sayılı Kanun kapsamındaki projeler için ithal edilen ekipmanların bilimsel amaçlı eşya statüsünde olduğu hatırlatıldı. Şatır, "Ar-Ge projelerinde kullanılan teknik ekipmanlara erişim bir lüks değil, zorunlu bir üretim girdisidir. Bu parçalar nihai tüketim ürünü değil, bilginin katma değere dönüşmesini sağlayan araçlardır," ifadelerini kullandı.
GİRİŞİMCİLERİ TEHDİT EDEN 3 TEMEL RİSK
TEKNODER’in saha gözlemlerine dayandırılan açıklamada, mevcut uygulamaların teknoloji ekosistemi üzerinde yarattığı riskler üç ana başlıkta toplandı:
Yanlış Rejim Uygulaması: Prototipleme ve test amaçlı getirilen özel teknik parçaların, genel hızlı kargo veya ticari rejimlere tabi tutulması mevzuatın ruhuna aykırı düşüyor.
Zaman Kaybı ve Rekabet Gücü: Gümrüklerde bekleyen basit bir numune bile küresel rekabette Türkiye’deki girişimin proje takvimini bozuyor, uluslararası iş birliklerini riske atıyor.
Maliyet Baskısı: Sınırlı bütçeyle inovasyon yapmaya çalışan genç girişimciler, ticari ithalat maliyetleri altında eziliyor.
ÇÖZÜM ÇAĞRISI: DİJİTAL VE HIZLI MEKANİZMA
Dernek yönetimi, devletin yerli üretimi koruma iradesini desteklemekle birlikte, Ar-Ge süreçlerinin bu politikalardan negatif etkilenmemesi gerektiğini savundu. Çözüm önerisi olarak ise şu adımların atılması istendi:
Proje Eşleşmesi: İthal edilen ürünlerin onaylı Ar-Ge projeleriyle dijital sistemler üzerinden eşleştirilerek hızla gümrükten çekilmesi.
Net Uygulama Rehberleri: İdarelerde yaşanan tereddütleri gidermek adına netleştirici rehberlerin hazırlanması.
Özel Statü: Ar-Ge amaçlı eşya niteliğinin sahada görevli tüm birimlerce öncelikli statüde kabul edilmesi.
"TEMASLAR BAŞLATILDI"
Açıklamanın sonunda, TEKNODER Yönetim Kurulu'nun üyelerinin haklarını korumak ve Ar-Ge çalışanlarının önündeki engelleri kaldırmak adına ilgili kamu kurumları nezdinde gerekli girişimleri başlattığı duyuruldu. Bildiri, "Teknoloji geliştirme faaliyetleri engel değil, destek beklemektedir" mesajıyla noktalandı.