15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağlara erişimini engelleyen düzenleme, çocuk hakları, kişisel verilerin korunması ve ifade özgürlüğü açısından tartışma yarattı. Avukat Osman Talha Yıldız, çocukların dijital risklerden korunması gerektiğini ancak bunun temel hakları ortadan kaldıracak kısıtlamalarla sağlanmaması gerektiğini söyledi.
Düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaş altındaki çocuklara hizmet vermeme ve yaş doğrulama yükümlülüğü getiriyor. 15-18 yaş grubunda ise gizli hesap, canlı yayın ve ekran görüntüsü gibi özelliklere yönelik sınırlamalar öngörülüyor.
Elips Haber’den Sümeyye Aksu’ya değerlendirmelerde bulunan Avukat Osman Talha Yıldız, çocukları dijital zorbalık, cinsel istismar ve zararlı içeriklerden korumanın devletin sorumlulukları arasında olduğunu belirtti. Ancak mutlak erişim yasağının ölçülülük ilkesiyle çelişebileceğine dikkat çekti. Yıldız, çocukların bilgi edinme, kendilerini ifade etme ve sosyalleşme alanlarının tamamen kapatılması yerine ebeveyn onayına dayalı, yaşa uygun ve kademeli erişim modellerinin uygulanmasını önerdi.
YAŞ DOĞRULAMADA KİŞİSEL VERİLER KORUNMALI
Yıldız, yaş doğrulama sistemlerinde yalnızca gerekli bilgilerin işlenmesi ve kimlik bilgilerini paylaşmadan yaş doğrulaması yapabilen anonim yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini ifade etti. Doğrulama sırasında alınan verilerin işlem tamamlandıktan sonra silinmesini, izleme amacıyla saklanmamasını ve hatalı hesap kapatma kararlarında insan incelemesinin zorunlu tutulmasını istedi.
Ebeveyn denetimi ve mesajlaşma kısıtlamalarının da çocukların mahremiyetini ve bireysel özgürlüklerini zedelememesi gerektiğini belirten Yıldız, özel gereksinimli çocuklar için tek tip kurallar yerine bireysel ihtiyaçları gözeten esnek erişim mekanizmaları oluşturulmasını savundu.
İTİRAZLAR İÇİN BAĞIMSIZ MEKANİZMA ÖNERİSİ
Yıldız, hatalı yaş doğrulama, veri işleme veya hesap kapatma işlemlerine karşı platformlara başvurulabileceğini; ilgili durumlarda Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Tüketici Hakem Heyetleri ve mahkemelerin de başvuru yolları arasında bulunduğunu belirtti.
İtirazların yalnızca yapay zekâ sistemleri tarafından değerlendirilmesinin hak kayıplarına yol açabileceğini söyleyen Yıldız, başvurular için açık süreler belirlenmesini ve çocukların ihtiyaçlarını gözeten, hızlı çalışan bağımsız bir itiraz mekanizması kurulmasını önerdi.