Rektörlük için üç yıl profesör olma şartının kaldırıldığı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ardından, akademiyi siyasi iktidarın güdümüne sokacak bir yeni adım daha atıldı. Devlet üniversitelerinde Akademik Kurul’un aday önermesi uygulamasından vazgeçildi. YÖK, devlet üniversitesinde rektörlük için başvuruda bulunan adaylarla ilgili bir rapor hazırlayıp Cumhurbaşkanlığı’na sunacak, Erdoğan adaylar arasından istediğini atayacak. Vakıf üniversitelerinde ise akademinin ana unsurları olan akademisyenler devredışı bırakılarak rektör önerisi üniversite yöneticilerine bırakıldı.
Resmi Gazete’de dün yayımlanan rektörlük atamalarına ilişkin usul ve esaslara göre, rektörler devlet üniversitelerinde sadece Cumhurbaşkanı ile YÖK’ün etkili, vakıf üniversitelerinde de Cumhurbaşkanı ile yöneticilerin etkili olduğu bir sistemle seçilecek. Devlet üniversiteleri ve ileri teknoloji enstitüsü rektör adayları ile vakıf üniversitesi mütevelli heyetinin teklif ettiği rektör adaylarının tamamına ilişkin Cumhurbaşkanı’na raporlama yapması kararlaştırıldı. Rektör adaylarının, akademik unvanları aldığı tarihlerin yanı sıra idari görev ve deneyimleri ile sicil-disiplin dosyalarını da içeren raporun Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından onaylanması şartı, rektörlük için yeterli olacak.
Kararname ile rektör atamalarına devam eden Erdoğan rektörlük atamaları süreçlerinde yapılan düzenlemelerle rektör atama yetkisini tamamen tekeline alacak. Önce üniversitelerdeki rektör seçimlerini kaldıran, uyum KHK’si ile YÖK’ün rektör belirlemedeki yetkilerini daraltan Erdoğan, YÖK’ün raporlaması doğrultusunda istediği akademisyeni rektör olarak görevlendirebilecek.
Erdoğan’a rapor sunulacak
Erdoğan’ın dün imzaladığı kararnameyle değiştirilen rektör atama süreçlerine göre YÖK, rektörlerin görev süreleri dolmadan bir ay önce rektörün görevinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda ise beş gün içinde adaylık duyurusu yayımlayacak. Üniversite yönetimi bu süreçte devre dışı bırakılarak adayların ön değerlendirmesini YÖK yapacak. Adaylarla ilgili YÖK’ün hazırladığı raporlar, Cumhurbaşkanlığı’na sunulacak. Görevdeki rektörlerin yeniden atanmak istemesi durumunda YÖK’ün belirlediği kriterlere göre performans raporu hazırlanacak.
Herhangi bir kamu kurumuna yapılan atamalarda işletilen sürecin benzerinin akademide de uygulanmasının üniversitelerin doğasına aykırı olduğunu ifade eden Eğitim Sen Yükseköğretim Sekreteri Özgür Bozdoğan, “İktidarın rektör atama yetkisine sahip olması ise ayrıca tartışmalıdır. İnsan, doğa ve toplum yararına bilim üretmesi gereken kurumlar olarak üniversitelerin, en fazla gereksinim duyduğu unsurlar bilimsel ve kurumsal özgürlüklerdir” dedi. Rektörlerin üniversiteler tarafından belirlenmesi gerektiğinin altını çizen Bozdoğan, “Bu alanlara dışarıdan yapılan müdahaleler doğrudan üniversitenin doğasını ve yapısını değiştirmekte ve bu kurumları gerçek anlamda üniversite olma zeminin dışına taşımaktadır. O nedenle ‘üniversite ve atama’ sözcüklerini aynı cümle içerisinde kullanmak doğru değildir” diye konuştu.
‘Özgürlükten söz edilemez’
Bozdoğan, görevdeki rektörlerin YÖK tarafından belirlenen kriterlere göre oluşturulacak performans raporuyla yeniden atanıp atanamayacağının belirlenmesinin doğru olmadığını belirtti. Bozdoğan, “İlkelerin piyasa için karlılık, iktidar için faydalılık olarak şekillendiği bir ortamda bilimsel ve kurumsal özgürlüklerden söz etmek mümkün olmayacaktır” dedi.
***
Yeni atamalar
Öte yandan dün, üç üniversiteye yeni rektör atandı.Okan Üniversitesi Rektörlüğü’ne Mustafa Koçak, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Rektörlüğü’ne Mustafa Sinanoğlu getirilirken İstanbul Ayvansaray Üniversitesi Rektörlüğü’ne, Erdoğan’ın sınıf arkadaşı olan Mehmet Emin Arat atandı. Ayrıca eylül ayında, üniversite yönetimini belirleyecek süreçte yapılan değişiklikten önce eski MEB müsteşarı da henüz bir aylık profesör olmasına karşın rektör olarak atandı.
Kaynak Birgün