BİSAM (Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi), merakla beklenen "Açlık ve Yoksulluk Sınırı Ocak 2026" raporunu kamuoyuyla paylaştı. Yeni geliştirilen "Sağlıklı Beslenme için Veri Sistemi" (SBVS-2026) metodolojisiyle hazırlanan rapor, Türkiye'deki yaşam maliyetinin ulaştığı çarpıcı boyutları gözler önüne serdi.
MUTFAKTAKI EN BÜYÜK YÜK: SÜT ÜRÜNLERI
Rapora göre, günlük gıda harcamalarında en yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri oluşturuyor. Bu gruptaki ürünler için günlük yapılması gereken 326 liralık harcama, toplam mutfak bütçesinin yüzde 31,3’üne karşılık geliyor. İkinci sırada yüzde 28,2’lik pay ile meyve ve sebze grubu yer alırken, bunu yüzde 24,7 ile et, yumurta ve kurubaklagil grubu izliyor.
AILE BİREYLERINE GÖRE HARCAMA DAĞILIMI
Sağlıklı beslenmenin maliyeti, aile bireylerinin yaş ve cinsiyetine göre farklılık gösteriyor. Raporda öne çıkan günlük ve aylık harcama kalemleri şu şekilde sıralandı:
15-18 Yaş Genç: Günlük 290,82 TL / Aylık 8.725 TL
Yetişkin Erkek: Günlük 282,34 TL / Aylık 8.470 TL
Yetişkin Kadın: Günlük 273,87 TL / Aylık 8.216 TL
4-6 Yaş Çocuk: Günlük 196,17 TL / Aylık 5.885 TL
"İNSANCA YAŞAM" MALİYETİ 100 BİN LİRAYI GEÇTİ
Sadece gıda harcamalarını değil; eğitim, sağlık, barınma, eğlence, ısınma ve ulaşım gibi tüm zorunlu giderleri kapsayan yoksulluk sınırı 102 bin 812 lira olarak hesaplandı. BİSAM, bu hesaplamada sadece "karın tokluğunu" değil, "insanca ve sağlıklı yaşam maliyetini" ölçmeyi hedeflediklerini belirtti.
YENI METODOLOJİ: "GİZLİ AÇLIK" RİSKİ DİKKATE ALINDI
BİSAM, 2026 yılı itibarıyla hesaplama yönteminde önemli bir değişikliğe gitti. Artık sadece un, yağ ve şeker gibi temel gıdalar değil; bağışıklık sistemini destekleyen ve fiziksel gelişimi sağlayan ürün grupları da sepete dahil ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün "Gizli Açlık" uyarısına dikkat çeken merkez, dijital raf fiyatları üzerinden yaptığı hesaplamalarda "Erişilebilir Çeşitlilik" ilkesini benimsiyor.