Siyasette “kadın kotası” kadının aktif siyasette “güya” önünü açan bir tuzak ve kadının asıl engeli, kadın!
CHP Darıca Kadın Kolları eski Başkanı Oya Akdeniz’e kendi çapında bir pozitif ayrımcılık yaptık. Çok nadir uyguladığımız bir gidişatı tekrarladık. Dizimizde genel gidişatımız konuklarımızın söylemlerinde özete gitmeden ama gün/günler arası vererek yayınlamaktı. Akdeniz ile görüşmemizin ilk iki bölümünü, gün arası vermeden yayına aldık.
MECLİSİ DÜŞÜNMÜŞ AMA ŞEVKİ KIRILMIŞ
2019 yerel seçimleri sürecinde partisinden belediye meclis üyesi aday adaylığına başvuracağına dair duyum aldığımız Oya Akdeniz, başvuruda bulunmadı. Akdeniz o süreçte meclisi düşündüğünü ve hatta mevcut ilçe yönetimiyle görüştüğünü de söyledi. Ama yönetimden bir veya birkaç kişinin şevkini kırıcı yaklaşımlarından sebep, başvuruda bulunmadığını söyledi. Detayına, “Parti içi mesele” diye değinmedi. Akdeniz ile söyleşimizde aktif siyasette kadının yerine de değindik:
ADI KONMAMIŞ BİR ERKEK KOTASI
- Gerek genel gerek yerel seçimlerde, gerekse teşkilat/örgüt kongrelerinde kadın kotası uygulamasını değerlendirir misiniz?
- Siyasette gerek gençlik gerekse kadın kotasına hiç anlam veremiyorum. Kadın kotası diye bir tanımlama varsa adı konmamış şekilde erkek kotası vardır ve her zaman erkek kotası, kadın kotasından fazladır. Niçin kadına üstelik, ‘Kadına pozitif ayrımcılık’ yapıldığı iddiasıyla o kotanın altında bir oran uygun görülüyor. Ben her yerde kadına karşı bir barikat oluşturulduğunu düşünüyorum.
KADIN ADAY GENÇSE
İKİ KOTAYA BİRDEN SAYILIYOR
- Yani kadının önünü açmaktan ziyade tıkayan bir pratik olarak tanımlıyorsunuz?
- Erkeğin bulunduğu yerde hiçbir zaman kadının bulunmaması için engel olarak önüne konulan detaylar olduğu kanısındayım. İyi bir uygulama gibi gösterilen kötü bir uygulama. Kadın kotası uygulaması ile kadınlara adaylığı ve aday gösterilir ve seçilirse seçildiği makamları, sanki lütfediyorlar. Kota olayı üzerinden, kadın cinsiyetiyle ayrıştırma.
İKİNCİ GÜN İSTİFA VERİP
YEDEK BİRE YOL AÇAN OLDU
- Ne gibi olumsuzluklarını gördünüz. Somut örnekler verir misiniz?
- Tanık olunmuştur. Tüzük veya talimat gereği yönetim listelerinde yer alan kadının o listeden yönetime girdiğinde, kongreden çok kısa süre sonra ‘işlerinin yoğun’ olduğu gerekçesiyle istifasını vermesi ve birinci yedekten yerine bir erkeğin gelmesini yaşadık. En vahimi, kadının bu oyuna alet olmayı kabullenmesi. Özetle sözüm ona aktif siyasette kadının yer alması için konulan kadın kotası, kadının önündeki engeldir.
KADIN GENÇ DİYE İKİ
KOTADA BİRDEN SAYILDI
- Gençlik olayı üzerinden, yaş gruplarında ayrıştırma da şayet kadın aday gençse, aynı anda iki kotaya birden sayılması. Gencin önüne geçmek için kadın, kadının önüne geçmek için genç.. bir şekilde fırsatçılıkla adeta kullanılıyor.
BU DA BİZ KADINLARIN
HASTALIĞIDIR. AYIBIDIR
- Aktif siyasette bir yere gelen kadın, bir diğer kadın için bir şeyler yapıyor mu?
- Evet yapıyor ama önünü kesmek için. Çok genel bir siyasi vakadır ki aktif siyasette bir yerlere gelen bir kadın, bir başka kadının daha aynı yerlere mevkilere gelmesi için peşinden gelenin elinden tutup yanına kalmak bir yana, onu kendisine bir engel olarak görmektedir ki bu da ne yazık ki biz kadınların önemli hastalığı, engeli hatta ayıbıdır.
DARICA BM’DE 2009 – 2014’TE
CHP’DEN İKİ KADIN ÜYE VARDI
- Darıca Belediye Meclisi’ne aday adaylığını düşündünüz ve şevkiniz kırılınca aday adayı olmadınız. Günümüzde ise Darıca Belediye Meclisi CHP Grubu’nda kadın yok?
- Darıca’yı merkeze aldığımızda benim en mutlu olduğum dönemlerden biri Darıca Belediye Meclisi’nde günümüz Gebze Belediye Meclis Üyesi Avukat Saide Arslan Çalışkan ve bir dönem Kartal Kent Konseyi Başkanlığı da yapan siyaset bilimci Demet Sungurtekin şahsında iki kadınla yer aldığımız 2009-2014 dönemidir.
2014’TE BİRE DÜŞTÜ
2019’DA HİÇ YOK…
- Gel gör ki bir sonraki 2014-2019 döneminde Darıca Belediye Meclisi’nde kadın CHP’li sayısı bire düşmüştür. Bu dönemde yoktur çünkü Millet İttifakı bileşeni İYİ Parti’nin listedeki kotasından CHP’den gerek Büyükşehir gerek Darıca Belediye Meclisi’ne giren arkadaş geçtiğimiz aylarda bilindiği üzere AKP’ye geçti. Bu biz CHP’li kadınlar içinde, bir bütün haliyle Darıcalı kadınlar içinde bir kayıp ve gerilemedir aslında çünkü belediye meclisleri partilerüstü yerlerdir.
HALA ÇOK MEDYATİK!: Oya Akdeniz ile röportajınız İzmit SEKA Park içindeki Marina Kafe’de gerçekleşti. O esnada Kocaeli TV'rden haber koordinatörü ve kameraman Eren Demirtürk ve muhabir Bihter Varol’dan oluşan ekip KBB’nin İzmit Körfezi ve balıklarla ilgili güncel bir çalışmasına dair halk görüşü almak için sokaktaydı. CHP Darıca Kadın Kolları Başkanı iken yerel basının sıklıkla gündemine gelen Oya Akdeniz, o medyatikliğini sürdürüyor!
Mesele bir yere gelmek
değil yerin hakkını vermek
- Ülkemizde kadının durumunu tarif ettiniz. Dünyada durum çok mu farklı?
- Sadece ülkemiz ölçeğinde söylemiyorum. Küresel olarak, dünya genelinde kadının daha doğrusu insanın sınıf olarak ayrılmasına çok karşıyım. Kadın ile erkek arasında elbette cinsiyet ayırımı vardır ama siyasette, ekonomide, çalışma hayatında, sivil toplumda genel olarak hayatın her anlamında kadın erkek ayırımına koşulsuz karşıyım. Erkeğin yapabileceği her işin kadın tarafından da yapılabileceğine inanıyorum. Bunun örnekleri gerek ülkemiz gerek dünyamızda çoktur.
- Örneğin…
- Kadının isteyip de yapamayacağı şey yok derken en bariz örneklerinden biri Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu – DİSK’te yaşanmaktadır. Türkiye’nin en dinamik ve köklü, belli bir geleneği ve duruşu olan işçi sendikaları konfederasyonu DİSK’in ilk kadın başkanı Doktor Arzu Çerkezoğlu olmuştur. Bunun da ötesinde kendisini ilgiyle takip ediyorum. Bulunduğu yerin hakkını vermektedir. Yani mesele kadının geldiği yer kadar görevini yerine getirip getiremediğidir. Çerkezoğlu, DİSK Genel Başkanlığı’nı bence tam anlamıyla hakkını vererek sürdürmektedir. Daha düne kadar bir kadının işçi sendikasının genel başkanlığında olup olmayacağı tartışılmazdı dahi. Yine Eğitim-Sen Genel Başkanlığı’nda Feryal Aytekin Aydoğan…
BAHADIR, CANDEMİR, AKPAK…
- Bölgemizden hiç örneğiniz yok mu?
- Eğitim-Sen’in Gebze Şubesi başkanlığında Eylem Bahadır şahsında bir kadının başkanlığı; yine yerelimizden örnekler verecek olursak Kocaeli Barosu’nda Avukat Bahar Gültekin Candemir başkanlığında ilk defa bir kadının, Eğitim-İş Sendikası Darıca İlçe Temsilciliği’ne Damla Akpak öğretmenimizin şahsında bir kadının seçilmesi veya görevlendirilmesi, bunun ötesinde bulundukları görevlerini layıkıyla yerine getirmelerini çok önemsiyorum.
CANAN DAĞDEVİREN
KÖRFEZ İLÇE’NİN KIZIDIR
Yine yerelimizden örnekle yaptığı bilimsel çalışmalarla kendisini dünyaya kanıtlayan Doktor Canan Dağdeviren, bir dönem CHP Körfez İlçe Başkanlığı yapan yol ve dava arkadaşımız Cavit Dağdeviren’in kızıdır. Kadının isterse neler yapabileceğine dair gerek ülkemiz gerekse yerelimizden örnekleri çoğaltmak mümkün.
Darıca’yı annemin sağlığı
ve akrabalar için tercih ettik
Kars’ta dünyaya geldikten sonra bebeklik sürecindeki 40 günü memleketinde geçiren Akdeniz, “Benim ailem o süreci atlattıktan sonra İstanbul’un Gaziosmanpaşa İlçesi’ne yerleşmiş. Ben 9 yaşındayken Darıca’ya taşındık ve 40 yıldır da Darıca’da oturuyorum. Darıca’ya taşınma gerekçemiz biraz annemin sağlık sorunları, biraz yakın akrabalarımızın Darıca’da yaşamasından ötürü oldu. O dönemlerde de ortalık biraz karışık olduğu için göç ettik” deyip ekledi:
İSTANBUL’A NAZARAN SAYFİYE YERİ GİBİ
“Benim annem hem tiroit hastası hem de farklı rahatsızlıkları vardı. Akrabaların varlığının yanı sıra daha temiz havaya duyulan ihtiyaç, o zamanlar Gebze ve Darıca’nın İstanbul’un ilçelerine nazaran daha sayfiye yeri sayılabilecek konumundan ötürü tercih ettiler. Daha sakin daha huzurlu bir yer olması da ailemin Darıca’yı tercihinde etken olmuştur.
YAKINLARININ YAKININDA
DAHA GÜVENDE HİSSEDİYORLAR
İnsanlar sosyal ve kültürel açıdan, düşünce anlamında, gelenek görenek anlamında kendilerine daha yakın bulunduklarının yine yakınlarında yaşamak isterler. Bence onların yanında, yakınında yer almanın hayatlarını daha da kolaylaştırdığını düşünüyorlar. Başlarının herhangi bir şekilde sıkışması halinde hemşerilerinden rahatlıkla destek görebileceklerini öngörüyorlar.
İZMİT ŞİMDİ DAHA CAZİP ve SEMPATİK!: CHP Darıca Kadın Kolları eski Başkanı Oya Akdeniz ile röportajı İzmit’te gerçekleştirdik. Akdeniz, “İzmit, Kocaeli’de yerel iktidarda olduğumuz tek ilçe. 2019 öncesi de severdim ama 2019 sonrası çok daha cazip ve gelmeye başladı” dedi. Akdeniz’e kardeşi Serpil Akdeniz de eşlik etti.