Metal iş kolunda kadın istihdamının her geçen gün artmasıyla birlikte bu işkolunda örgütlü sendikalarda da kadın yapılanmaları bir bir oluşmaya başladı. DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası’nda da 2016 yılında kurulan Merkez Kadın Komisyonu şubeler nezdinde dallanıp budaklanıyor. Komisyonun temel dayanağı ise kadın çalışanların olduğu fabrikalarda kurulan kadın komiteleri. Merkez Kadın Komisyonu da o komitelerin üyelerinden oluşuyor ve yılda iki kez bir araya geliyor.
ŞUBELERE YAYILMA KARARI ALINDI
Dördüncü yılını geride bırakan komisyonun şubelerde de yapılanması BMİS Genel Merkezi’nin son kongresinde karara bağlandı ve sendikanın tüzüğüne yazıldı. Ardından BMİS Gebze 1 No’lu Şube’de de harekete geçildi. Şubede 2020’nin başlarındaki ilk hamle pandemi engeline takılıp sekteye uğradı ancak şu sıralarda yine filizleniyor. 2016’dan bu yana Merkez Kadın Komisyonu içinde yer alan, Gebze’de 1 No’lu Şube’de de yapılanmanın sözcülüğünü üstlenen Gamze Fırat ile komisyonu ve amaçlarını konuştuk:
MÜCADELENİN ÖNE GEÇEN GÜÇLERİ
- Komisyon hangi amaçla kuruldu?
- Komisyon olarak amacımız kadın işçileri güçlendirmek, sendika ile bağlarını kuvvetlendirmek, görünürlüğünü arttırmak, kadın politikasını hayata geçirmek, kadınların hem sendika içinde, hem fabrikalarda temsilci kadrolarında sadece var olmakla kalmayıp bu mücadelenin en öne çıkan güçleri olmalarını sağlamak.
SAYIMIZ DA AĞIRLIĞIMIZ DA ARTACAK
- Şube yönetimlerinde hatta başkanlıklarında kadınları görmek mümkün olacak mı?
- Evet, aynı zamanda kadınların sendikaların yönetimlerinde yer almasının mücadelesini veriyoruz. Şahsımda veya bir başka kadın arkadaşımın şahsında kadın çalışanların şubemiz dâhil sendikaların şube yönetimlerinde yer alması tabi ki olabilir. Mücadeleyi çoğaltarak güçleneceğiz, eğitimlerimize devam edeceğiz. Yönetimlere girmemiz bu zemin üzerinden gerçekleşecek bir durum. İnanıyorum ki gerek sayımız sendika içinde ağırlığımız her geçen gün artacak.
EŞİTLİKÇİ BİR ORTAM
- Merkez Kadın Komisyonu’nun hiyerarşik yapılanması nedir?
- Merkez Kadın Komisyonu’nda aramızda bir hiyerarşi bulunmuyor. Daha eşitlikçi bir ortam yaratmaya çalışıyoruz. Toplantılarımızın moderatörlüğünü, İstanbul 1 No’lu Şube’de Eğitim Sekreteri olarak görev yapan Gülhanım Gürbüz arkadaşımız yapıyor. Merkez komisyon planlama ve karar alma yeriyken şubeler hayata geçtiği yerler, sorunların çözüldüğü yerler oluyor.
REHBERİMİZ NURAN GÜLENÇ
- Kadın çalışmaların yürütülmesinde bizlere rehberlik eden Nuran Gülenç hocamız var. Kendisi kadın çalışmaları konusunda oldukça deneyimli, yıllarını kadın mücadelesine ve sendikal mücadeleye vermiş biri.
BAŞKANLIK YOK, SÖZCÜLÜK VAR
- Merkez Kadın Komisyonu’nda herhangi bir kişiye başkan denilmiyor. Bugüne kadarki sözcümüz Gülhanım Gürbüz oldu. Bugüne kadar ekseriyetle birlikte yürüttük. Merkez Kadın Komisyonu toplantılarına, fabrikalarda temsilci kadın olmaması halinde üye kadınlar katılıyor. Şube kadın komisyonu yapılanmasında da aynı şekilde, şubemizin örgütlü olduğu işyerlerinden kadın üye, çalışanlar geliyor.
EŞİTLİK İÇİN BU
TABLO DEĞİŞMELİ
- Neyin mücadelesini veriyor, ne hedefliyorsunuz?
- Komisyonumuz sendikamızda ve işyerlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için çaba harcıyor, işyerlerinde şiddet ve tacizin ortadan kalması için mücadele ediyor. Erkek egemen bir sektörde çalışıyoruz, kadın işçi sayısı oldukça az ve işyerlerinde cinsiyetçi işbölümü hâkim. Eşitlik için bu tablonun değişmesi gerekiyor. Komisyonlarda ağırlıklı olarak kadın istihdamına yer vermek istemeyen işveren yapılanmasına karşı mücadelelerde bulunacağız.
EŞİT İŞE EŞİT ÜCRET
- Tabii bir de eşit değerde işe eşit ücret için mücadele vermek gerekiyor. Kadın işçilerin en büyük sorunu olan kreş sorununa bir çözüm üretmek gerekiyor. Kadına yönelik şiddet, cinsel taciz, bunlara dair her ne varsa konuşacağız ve konuşmaya devam edeceğiz. Sendikalar da bunun için var.
9 FABRİKADAN KADIN İŞÇİLERLE
- Bu sorunlara çözüm üretecek kararı alıp hayata geçirmek için çaba harcıyoruz, harcamaya devam edeceğiz. 9 fabrikadan kadın işçilerin katılıyla oluşan Gebze Şube kadın komisyonu çalışmasını ben yürüteceğim. Daha aktif bir kadın öncülüğü ortaya çıkartmaya çalışıyoruz.
Döküm hariç her işin
üstesinden gelebiliriz
Şubenin örgütlü olduğu Sarkuysan’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda fabrikada hiç kadın çalışan olmadığını, bazı fabrikaların yüzde 100 erkek egemen yapıda ürettiğini kaydeden Fırat, “Aslında ergonomi ve fiziksel olarak kadınların başa çıkması mümkün olmayan çok ağır diye tanımlanan işlerle, döküm fabrikaları hariç her sektörde kadınlar çalışabilir” dedi. Fırat şöyle devam etti:
KADINI HEP SORUNLU GÖRÜYORLAR
“Tanımladıklarımın dışında, metal iş kolu dâhil olmak üzere her iş kolunda kadın çalışanlar yer alabilir. Ama işverenler ne yazık ki kadın istihdam etmek istemiyor. Cinsiyetçi bakış açısı sergileyip kadını hep sorunlu olarak görüyorlar.
BU SORUNLARA ÇÖZÜM ÜRETİLMİYOR
Hâlbuki kadının sorunları giderilmediği için, evde yemek yapması, çamaşırı, bulaşığı gibi ev işlerinde tüm sorumluluk kadında olduğu için, bunlara çözüm üretilmediği için işverenler, kadınla çalışmaktansa, daha ziyade sorunsuz gördükleri, erkekleri almaya çalışıyorlar. Cinsiyetçiliği besliyorlar. Aslında biz hayatı ortak yaşayabilsek, bütün sorumlulukları birlikte paylaşabilsek daha güzel olacak ve aynı eşitliklere sahip olacağız.
ÇALIŞACAKLARI BİR İLAN İLLAKİ VARDIR
Bence örneğin Sarkuysan’da da ve emsal nitelikteki fabrikalarda kadın işçinin çalışabileceği bir alan illaki vardır. Sarkuysan’da çalışma düzenini görmedim ama ZF’de, Cengiz Makina’da nasıl varsa Sarkuysan’da da kadının çalışacağı ortam vardır diye düşünüyorum. Ama buna bakmak, yerinde gidip incelemek lazım. İşverenle ‘kavga’ etmek, işe alımlarda kadınların da tercih edilmesini sağlamak ve bununla mücadele etmek lazım. Biz bu mücadeleyi başlatmaya çalışıyoruz. Başarılı olacağımıza inanıyorum.
Liseli annesi liseli
1984 yılında Sivas’ta dünyaya geldi. 2004 yılında Gebze’ye göç etti. İlk ve ortaokulu memleketi Sivas’ta okudu. 2007’den bugüne, 13 yıldır metal sektöründe sosyal güvenceli olarak işçi. Öncesinde bir dönem taşeronlara bağlı olarak sigortasız işçilik de yaptı. Tuzla Deri OSB’de 2016 yılının Aralık ayında kurulan HT Solar Enerji A.Ş’ye 2017 yılı temmuz ayında girdi.
BMİS Gebze 1 No’lu Şube’nin fabrikada örgütlü olmasından bu yana önce atama, sonra seçimle işyeri baş temsilcisi.
Son kongrede Selçuk Çifçi’nin listesinden denetim komisyonu başkanlığına da seçildi.
Açık öğretimde lise öğrencisi. Çayırova 15 Temmuz Şehitler Fen Lisesi 11’nci sınıf öğrencisi 17 yaşındaki Muhammed Masum Yıldız’ın annesi.
Nisan ayında şiddet ve
taciz eğitimi görecekler
BMİS Gebze 1 No’lu Şube’de 15 kişilik Kadın Komisyonu şubenin örgütlü olduğu Alstom Grid Türkiye, Aperam Paslanmaz Çelik, Cavo Otomotiv, Cengiz Makine, Chen Solar Enerji, CT Otomotiv, Dostel Makine, HT Solar Enerji, Weidmann Transformatör ve ZF Sachs Süspansiyon işyerlerinde çalışan
Asuman Özsoy, Ayfer Güldere, Ayşe Sağlam, Bedia Aşutoğlu, Büşra Artut, Ebru Sevim, Eda Ünlü, Filiz Çakıcı, Gamze Fırat, Hatice Balak, İlknur Sağlam, Neziha Özer, Nurgül Uğurlu, Nursel Vatansever ve Zerrin Çaylak’tan oluşuyor.
TEMEL HEDEFLERİ
Temel hedefi kadın işçilerle sendikanın/şubenin bağını güçlendirmek, aidiyet duygusunu geliştirmek, kadınların çalışma hayatı içinde karşı karşıya kaldığı sorunların çözümü için politikalar geliştirmek olan komisyonun 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ne kısa bir süre kala gerçekleşen toplantısında alınan kimi kararlar şöyle:
Komisyonu üyeleri işyeri temsilcileri ile işbirliği içinde olacak ve komisyon ayağını takip edecek
Komisyon üç ayda bir toplanacak. Bu yılın ikinci toplantısı mayıs ayında gerçekleşecek
Nisan ayı içinde komisyona yönelik toplumsal cinsiyet ile şiddet ve taciz konularında eğitim verilecek
İş yerlerinde yapılan sözleşmelerde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sözleşmelerde hak olarak yer aldığı işyerlerinde konunun gündemde tutulması için çalışma yapılacak, mücadele edilecek
İş yerlerinde kadınların yaşadığı sıkıntılar ve kadın istihdamının arttırılmasına yönelik çalışmalarda bulunulacak. Ötekileştirilmiş ve ayrıştırılmış olan düşünce yapıları ile fikir alışverişinde bulunulacak.
Karışmış çoluk çocuğa…
Geleceğin derdinde ana
BMİS Gebze 1 No’lu Şube’de kurulan Kadın Komisyonu’nun içinde yer alan kadınların büyük çoğunluğu evli çocuklu veya bekâr çocuklu. Medeni hal durumu fark etmeksizin çoğunluğunu evlerinde ikinci bir mesai beklerken gün içi bitmek bilmeyen mesailerine karşın komisyon içinde de aktif şekilde yer almaktan geri adım atmadılar. 8 Mart öncesi gerçekleşen toplantıda kısa süreli görüşlerine başvurduğumuz komisyon üyeleri amaçlarının doğmuş/doğacak çocukları ile birlikte gelecek nesillere daha iyi bir Türkiye bırakmak olduğunu söyledi.