Yaşadığımız her yeni günün bize bir bedeli var. Çünkü güne tüketerek başlıyoruz. Kimi günlerin bedeli çok daha ağır oluyor. Dişlerimizi fırçalıyorsak ve diş macunumuz bitmişse diş macunu, şampuanımız bitmişse şampuan alıyoruz. Kahvaltılık malzemeler alarak günün ilk saatlerine giriyoruz. Otobüs parası, trenle gidiyorsak tren parası, gazete parası… Bunlar aklıma gelenler sevgili okurlar.
Yani yaşamın bir bedeli var. Bu bedeli ödeyecek paramız yoksa yaşamamızın da hiçbir önemi olmuyor. Bedelsiz hiçbir şey yok ki! Şair, “Hava bedava, su bedava.” demiş ya, o eskidendi. Şimdi hava almak da su kullanmak da ayrıca ısınmak da parayla.
Açıkçası yaşamda en ağır bedeli olan şey yaşamak. Bedelini ödemediğiniz zaman yaşam sizi içinden çıkarır, atar. Sokaklara düşersiniz, sonra da en kısa zamanda yok olur gidersiniz. Bir arayanınız, soranınız da yoksa yaşadığınız hiç belli olmaz. Acıtan, can sıkan sözler bunlar ama hayatın gerçekliği de bu.
Napolyon boşuna “Para, para, para.” dememiş. Bir adamın servetinin yok olmasına çalışmak, inanın, onu öldürmekten çok daha acı vericidir. Evlenmek isteyen bir hanım, “En çirkin, en kötü adam olsun; yeter ki parası pulu, evi barkı olsun.” derse o hanım, hayatı ve hayatın bedelini mutlaka kavramış birisidir.
Kimilerine göre hiç önemi olmasa da günümüzün en önemli değeri para olmuş durumda. Günlük hayatta söylediğimiz, sözünü ettiğimiz konularla ilgili sözler; hayat pahalılığı, enflasyon, düşük ücretler vs. Çok eski bir türkü vardır:
“Yokluk beni mahkûm etti,
Gurbeti ben mi yarattım?
Her şeyimi aldı gitti,
Gurbeti ben mi yarattım?”
Adına hayat dediğimiz enstrümanlardan biri de türkülerimiz, şarkılarımız, deyişlerimiz ve atasözlerimizdir.
Sevgili okurlar, hayat bu değil aslında. Toplum olarak şimdilik geçici olarak yaşadığımız, yaşamaya maruz kaldığımız hayat bu. Gerçek hayatta, yani insana yakışan hayatta, paranın gerçekten hiçbir değeri yoktur. Orada para sadece nesneler arasında bir değişim aracıdır. Gerçek hayatta, olması gereken hayatta barış, dostluk, zenginlik ve güzellik vardır. Çünkü hayat sevgi ve özgüven üzerine kurulmuştur.
Gerçek hayatta üreten, ürettiği ürüne yabancılaşmaz. Bir ülkede üreten, ürettiği ürüne yabancılaşmışsa, yani satın alamıyorsa, orada gerçek hayat değil; acılar, ıstıraplar vardır. Emeğin, emekçinin, alın terinin önemsenmediği bir hayat, hayat değildir.
Bu konuda sayfalar dolusu yazı yazar, söz söyleyebilirim. Şimdiki hayat dediğimiz şey; tüketime dayalı, serbest piyasa ekonomisine bağlı, özelleştirmeci bir hayattır. Devamlı tüketiriz. Buna koşullandırılmışız. Elimizdeki telefonlar, bilgisayarlar, giydiğimiz elbiseler daha yıpranmadan yenilerini alırız. Yani birileri bize yenilerini satar. Bunun adı, serbest piyasa düzenine dayalı kapitalist hayat biçimidir.
Çok önemli bir örnek olduğu için veriyorum: 1949 yılında Çin’de devrimi gerçekleştiren Mao, halka yaptığı o ilk konuşmasında şöyle demiştir:
“Yoldaşlar, artık sömürü ve baskı bitmiştir. Sade bir hayat yaşamanın zamanı gelmiştir. Bunun için uzun yıllar çok meşakkatli mücadele verdik. Bundan sonra hayat bizi değil, biz hayatı yönetip yönlendireceğiz.”
Sevgili okurlar, devrim dediğimiz şey yakmak, yıkmak, öldürmek kesinlikle değildir. Mao’nun da sözünü ettiği gibi devrim bir tür yeniliktir, özgürlüktür.
Emperyalistler, kendilerine kâr getirmeyen hiçbir şeye yatırım yapmazlar. Kendilerine kazanç sağlamayan insanları önemsemezler. Halkın gelişmesini, bilinçlenmesini sağlayan başta eğitim, sanat, edebiyat gibi şeylere de asla önem vermezler. Demokrasiye, hukuka, halkın fikirlerini söylemesine, yani fikir özgürlüklerine karşıdırlar.
Emperyalistlerin tek amacı vardır: O da sömürüdür. Halkı eğitimden mahrum eder, cahilleştirir, tüketim toplumu hâline getirirler. Üretenler için yeni yeni ürünlere sahip olmanın yolu daha çok çalışmaktan geçer. Emperyalizmin en temel felsefesi de budur: Çalıştırdıkları insanları daha çok çalıştırmak ve daha çok sömürmek.
Kalkınmamış bütün ülkelerde emperyalizmin bu sömürü sistemi vardır. Halkı sömürmenin bir başka yolu da borçlandırmaktır. Emperyalizmin olduğu ülkelerde halkın yüzde sekseni özel şirketlere ve bankalara borçlu duruma getirilir.
Sevgili okurlar, bir de hepimizin çok yakından takip ettiği moda diye bir şey vardır. Moda, sömürü sistemini kolaylaştıran, tüketimi çoğaltan, kapitalistlere daha çok para kazandıran bir enstrümandır.
Moda diye arabalarımız yıpranmadan, bozulmadan yeni yeni çıkan model arabalar; telefonlarımız bozulmadan yeni yeni telefonlar; elbiselerimiz eskimeden yeni yeni moda elbiseler almaktayız. Bu iş için kapitalistler trilyonlar harcamaktadırlar. Bunun on katını, yüz katını kazanmasalar böyle bir şeyi asla yapmazlar.