Gölcük Halıdere’de bir binanın çatısında kurulu güneş enerjisi sisteminde (GES) çıkan yangın, gözleri temiz enerji sistemlerindeki güvenlik zafiyetlerine çevirdi. TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu, sektörde yaşanan "kurulum odaklı" yaklaşımın büyük bir yangın riski barındırdığını açı.
"MÜHENDİSLİK İKİNCİ PLANA İTİLİYOR"
EMO Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, Halıdere’deki yangının kesin nedeninin teknik incelemeler sonucu netleşeceği belirtilirken, sektördeki temel bir soruna dikkat çekildi. Güneş enerjisi sistemlerinin birçok noktada yalnızca ticari bir kurulum olarak görüldüğü, mühendislik denetimi ve işletme güvenliğinin ise ikinci plana itildiği vurgulandı.
ÇATILARDA YANGINA DAVETİYE ÇIKARAN 9 HATA
Özellikle çatı tipi GES uygulamalarında teknik kriterlere uyulmadığının altını çizen uzmanlar, ciddi yangın riskleri oluşturan hataları şöyle sıraladı:
Farklı marka ve uyumsuz konnektör kullanımı,
Standart dışı ekipman tercihleri,
Uygun aletler kullanılmadan yapılan sıkma işlemleri ve gevşek bağlantılar,
Yüksek temas direnci ve izolasyon zafiyetleri,
Korumasız kablo geçişleri ve yetersiz topraklama,
Eksik bakım ve kontrol süreçleri.
"DOĞRU AKIM (DC) ARKI ÇOK DAHA TEHLİKELİ"
Açıklamada, güneş panellerinin ürettiği doğru akımın (DC) oluşturduğu elektrik arklarının, evlerimizde kullanılan alternatif akıma (AC) göre çok daha yüksek sıcaklık ürettiği ve sürekli olduğu ifade edildi. Bu durumun, çatı uygulamalarında yangının çok kısa sürede büyümesine yol açtığı hatırlatıldı. Sistemlerin kurulduktan sonra yıllarca denetlenmediğini belirten komisyon, gevşeyen bağlantıların ve "sıcak nokta" (hotspot) oluşumlarının aslında termal kameralarla çok kolay tespit edilebileceğini ekledi.
EMO Kocaeli Şubesi, mühendislik hizmetinin zayıflatıldığı ve denetimin sadece kâğıt üzerinde kaldığı her uygulamanın potansiyel bir facia nedeni olduğunu belirterek, "Elektrik tesislerinde güvenlik; bir tercih değil, kamusal bir zorunluluktur" uyarısında bulundu.
EMO'DAN ACİL ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Yaşanan tehlikelerin önüne geçilmesi için acilen şu adımların atılması istendi:
Çatı tipi GES uygulamalarında periyodik teknik kontrol zorunlu hale getirilmeli.
Termal kamera denetimleri mevzuata bağlanmalı.
Standart dışı ekipman kullananlara ağır yaptırımlar uygulanmalı.
Kurulum yapan firmaların teknik yeterlilikleri etkin şekilde denetlenmeli.
Mühendislik hizmetleri bir maliyet kalemi değil, güvenlik unsuru olarak görülmeli.
Enerji Komisyonu, yenilenebilir enerji yatırımlarının sürdürülebilirliğinin sadece kurulu gücü artırmakla değil; güvenli, denetlenebilir ve mühendislik esaslarına uygun sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla mümkün olacağını belirterek açıklamayı sonlandırdı.