Tıbbi literatürde nefrolitiyazis veya ürolitiyazis olarak adlandırılan böbrek taşı, idrardaki sıvı miktarının azalması veya taş oluşturucu maddelerin artması sonucu meydana gelmektedir.
BÖBREK TAŞI ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Böbrek taşları kimyasal yapılarına göre kalsiyum oksalat, kalsiyum fosfat, ürik asit, strüvit, sistin ve mikst taşlar olmak üzere farklı gruplara ayrılmaktadır. En sık görülen tür olan kalsiyum oksalat taşları yüksek oksalat tüketimi ve düşük sıvı alımıyla ilişkilendirilirken, strüvit taşları idrar yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak hızla büyüme göstermektedir.
BELİRTİLERİ VE NEDENLERİ
Taşın üreter kanalına girmesiyle birlikte ani ve spazmodik ağrılar ortaya çıkmaktadır. En yaygın belirtiler arasında belin yan tarafında başlayan ve kasığa yayılan şiddetli yan ağrısı, idrarda kan, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma isteği, bulantı, kusma, ateş ve titreme yer almaktadır. Taş oluşumundaki temel faktörler ise yetersiz sıvı alımı, aşırı tuz ve protein tüketimi, genetik yatkınlık, idrar yolu enfeksiyonları, obezite ve bazı kronik hastalıklardır.
BÖBREK TAŞI NASIL DÜŞÜRÜLÜR VE BESLENME NASIL OLMALI?
Beş milimetreden küçük taşlar genellikle bol su tüketimi, hareket ve hekim kontrolündeki ilaç tedavisiyle kendiliğinden düşebilmektedir. Ağrı kontrolü için doktor tavsiyesiyle ağrı kesiciler ve idrar kanalını gevşeten ilaçlar kullanılabilmektedir. Taş düşürme sürecini desteklemek ve idrar akışını artırmak amacıyla limonlu su, salatalık, karpuz, maydanoz ve lifli gıdaların tüketilmesi önerilmektedir.
TEDAVİ VE CERRAHİ YÖNTEMLER
Ağrıyı hafifletmek için bölgesel sıcak su uygulaması ve hafif yürüyüşler yapılabilmektedir. Ancak bir santimetre üzerindeki, tıkanıklığa yol açan veya düşmeyen taşlarda cerrahi müdahaleler gündeme gelmektedir. Günümüzde ESWL, URS ve PNL gibi kapalı ameliyat yöntemleri tercih edilmektedir. Anadolu Sağlık Merkezi