Emeklilik sisteminde son yıllarda yapılan değişiklikler sonrasında, sistemin daha dengeli bir geçişi amaçlayan kademeli modeli yeniden tartışılmaya başlandı. Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmasa da, yaş, prim günü ve sigortalılık süresine göre aşamalı emeklilik ihtimali kamuoyunda güçlü şekilde konuşuluyor. Gündeme gelen model, sigorta başlangıç tarihi 2000 ile 2008 arasında olan ve EYT kapsamına girmeyen çalışanları kapsıyor. Bu sistemde temel hedef; emeklilik yaşını tek bir sınırda sabitlemek yerine, sigorta giriş tarihine göre kademeli bir geçiş sağlamak. Bu kapsamda daha erken sigortalı olanlar için yaş şartının görece daha düşük olması, prim ve sigortalılık süresini tamamlayanların emekliliğe daha erken erişebilmesi amaçlanıyor.
PRİM VE SİGORTALILIK ŞARTLARI NASIL ŞEKİLLENİYOR?
Hali hazırda uygulanan sistemde emeklilik koşulları, sigortalının bağlı olduğu statüye göre değişiklik gösteriyor. Kademeli emeklilik tartışmalarında da bu ayrım korunuyor. SSK’lı kadınlar 20 yıl sigortalılık süresi ve 5.000–5.975 gün arası prim ile SSK’lı erkekler ise 25 yıl sigortalılık süresi ve 5.000–5.975 gün arası primle yaş kriterini tamamlayarak emekli oluyor. Bağ-Kur’lu kadınlar 7.200 prim günü, Bağ-Kur’lu erkekler 9.000 prim günü ve Emekli Sandığı’na tabi olan kadınlar 7.200, erkeklerde 9.000 prim gün emekli olabiliyor.
KISMİ EMEKLİLİK SEÇENEĞİ DEVAM EDİYOR
Öte yandan 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında SSK girişi bulunanlar için kısmi emeklilik hakkı halen uygulanıyor. Bu kapsamda;4.500 prim günü, En az 25 yıl sigortalılık süresi, Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartlarını sağlayanlar emekli olabiliyor.
BAĞ-KUR’LULAR İÇİN PRİM İNDİRİMİ BEKLENTİSİ
Kademeli emeklilik tartışmalarıyla birlikte, Bağ-Kur’lu küçük esnaf ve çiftçiler için de yeni bir düzenleme beklentisi oluşmuş durumda. Kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerde, Bağ-Kur’lular için 9.000 gün olan prim şartının 7.200 güne düşürülmesi seçeneği öne çıkıyor.Bu yönde atılacak bir adımın, prim eksiği nedeniyle emeklilik hakkı elde edemeyen çok sayıda vatandaş için önemli bir kolaylık sağlaması bekleniyor.
GÖZLER RESMÎ AÇIKLAMALARDA
Kademeli emekliliğe ilişkin beklenti her geçen gün artarken, çalışanlar sürecin yasal bir düzenlemeye dönüşüp dönüşmeyeceğini merak ediyor. Konuya ilişkin nihai çerçevenin, yapılacak resmî açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.