1. YAZARLAR

  2. Cengiz Akgün

  3. SİNAN’IN GEBZE’DE Kİ İZLERİ
Cengiz Akgün

Cengiz Akgün

Yazarın Tüm Yazıları >

SİNAN’IN GEBZE’DE Kİ İZLERİ

A+A-

430 yıl önce bu dünyadan göçüp giden dünyaca ünlü mimarımız Mimar Sinan’ın Gebze ile iki bağlantısı var. Birincisi Çoban Mustafa Paşa Cami ve Külliyesi  ötekisi ise Dilovası Dilderesi üzerinde bulanan Kanuni Köprüsü’dür.   Çoban Mustafa Paşa Cami’nin çizimlerini Mimar Sinan’ın yaptığı kimilerine göre baş kalfası Hüseyin Ağa tarafından inşa ettirildiği belirtilirken Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde, Çoban Mustafa Paşa Camisi'ni Mimar Sinan’ın baş halifesi Hüssam Kalfa'nın yaptığından bahsedilmektedir. Sonuçta Çoban Mustafa Paşa Cami Mimar Sinan’ın eseri olan bir tarihi yapıdır. Cami ve külliye bilindiği gibi Kanuni Sultan Süleyman’ın eniştesi olan Çoban Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. Paşa’nın mezarı da caminin arka kısmında yer almaktadır.

ÇOBAN MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ

1523’de yapımı tamamlanan Çoban Mustafa Paşa Cami ve Külliyesi Gebze adına gerçekten çok önemli bir tarihi eserdir. Ne var ki bu tarihi yapıt geçen zamandan bugüne değin hak ettiği şekilde korunmamış, tanıtımı dahi yapılmamıştır. Hatta geçen zaman içinde tahrip edilmiş, birçok kez ise yenileme görmüştür. 1961-1970 yılları arasında Çoban Mustafa Paşa Külliyesi’nin restorasyonunu üstlenen Yüksek Mimar Cahide Tamer (d.1915-ö.2005) külliyenin o dönem ki içler acısını kitabında anlatmaktadır. Cahide Tamer, Külliyenin kubbelerinin kurşunların çalındığını, kimi ahşap aksamların yok edildiğini, duvarların taşlarının döküldüğünü ve adeta viran haneye döndüğünü belirtmektedir. 9 yıllık çalışma sonrasından Çoban Mustafa Paşa Külliyesi hayat bulmuş ve eski görüntüsüne kavuşmuştur. Sonra ki yıllarda ise bir iki kez daha kısmi onarım ve bakım gören külliye son alarak 2012’de başlayan yeni bir restorasyon şu günlerde devam etmektedir. Çoban Mustafa Paşa Külliyesi’nin kütüphanesinde ki eski el yazması Kuranı Kerimler ile kimi kitapların bir bölümü müzelerdedir ancak bazıları ise ilginç bir şekilde ortadan kaybolmuştur.  Gazeteci Refi Cevat Ulunay (d.1890 ö.1968) külliyenin o dönem ki perişan hallerini Yeni Sabah ve Milliyet gazetelerindeki köşelerinde yazmıştır. Böylesine önemli bir tarihi eserin sahipsizliğine adeta isyan etmiştir. Refi Cevat Ulunay,  benim bizzat okuduğum bir köşe yazısında ise cami de kimi değerli eşyalardan bazılarının çalındığını, yok edildiğini de ifade etmiştir.

KERVANSARAY

Çoban Mustafa Paşa Külliyesi Gebze için her anlamda önemlidir. Korumak ve ileriki kuşaklara taşımak ise hepimizin ortak görevidir. Devletin kurumları ile belediyeler de yine külliyenin korunmasında, tanıtımında büyük sorumluluk düşüyor. Bu anlamda Kocaeli Valiliği ve  Büyükşehir Belediyesi tarafından Çoban Mustafa Paşa Külliyesi’nin önemli parçası olan eski çarşı içinde kalan kervansarayın gün yüzüne çıkarılma çalışmalarına sonuna kadar destek veriyorum.  Kervansaray eğer denildiği gibi çevresindeki binaların kuşatılmasından kurtarılıp meydana çıkarılırsa Gebze’nin tarihi kimliği çok önemli bir eserine yıllar sonra yeniden kavuşmuş olacak.   Ancak önce  o binaların bir an önce kervansarayın çevresinden  kaldırılması gerekiyor.

 

 

Bu yazı toplam 1381 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.