1. YAZARLAR

  2. MUSTAFA CERİT

  3. İŞÇİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER VE HAKLARI
MUSTAFA CERİT

MUSTAFA CERİT

Yazarın Tüm Yazıları >

İŞÇİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER VE HAKLARI

A+A-

 

İşverenin tazminatsız işten atma taktikleri

İşyerinde 30 dahil, üstünde çalışan varsa ve işçi altı aydır o işyerinde çalışıyorsa, gerekçe göstermeden işten çıkarılamaz. İşverenin gerekçeli bildiriminden sonra, haksızlık varsa, işçi önce arabulucuya baş vurur. Arabulucuda anlaşma sağlanmazsa, arabulucunun tutacağı tutanakla, mahkemeye başvurma hakkı vardır. Arabulucu 3-4 hafta içinde tutanak tutmak zorundadır.

İş mahkemesi aleyhte bir karar verirse, dava bölge itilaf mahkemesine götürülebilir. Yargıtay yolu iş davalarında kapalıdır.

SMS ile veya sözlü olarak, işe son verilemez. Böyle bir yolla işinize son verildiği bildirilirse, işe gitmemezlik yapmayın. İşe gidilmeli, kapıdan alınmazsanız, tutanak tutulmalısınız. Bu tutanakla arabulucuya ve bölge çalışmaya vuralabilirsiniz.

İşverenin, “senin moralin bozuk,  üç gün ücretli izinlisin, üç gün istirahat et, sonra gel” demesine kanmamalı.

Üç gün işe gelmemek, bütün hakların yanmasına sebep olur. Tazminat ve ihbar alamadan işinden olursun.

 

Tazminatlı yada tazminatsız iş akdi feshi

4857 sayılı iş yasasının 24. Maddesi 1. fıkrası tazminatlı işe son verilmesini düzenlemiştir.

Bu maddeye göre, işveren işçiyi aldatmışsa, işveren veya vekili, ya da bir yakını tacizde bulunmuşsa, işçi sözleşmeyi tek taraflı sonlandırabilir. İşveren bu durumda ihbar ve kıdem tazminatı ödemek zorundadır.

İşveren, ekonomik nedenlerle işçnin iş akdini feshederse, yine kıdem ve ihbar tazminatını öder.

25. maddenin 2. Fıkrası, tazminatsız işten çıkarmaları düzenlemiştir.

İşçi, işverene veya vekiline yahut aile ve yakınına hakaret ederse, başka bir işçi ile kavga ederse, arka arkaya üç gün izinsiz ve mazeretsiz işe gelmemişse, bir ay içinde iki kere, hafta başlarında mazeretsiz işe gelmemişse, tazminatsız işten atılma hakkı doğuruyor.

Mazeret belgeleri, işe geldikten sonra ibraz edilebilir. Hastalık, ölüm, doğum veya adli vakalar belgeli mazeretlerdir.

 

Fazla çalışma

Fazla çalışma, işçinin rızasına bağlıdır.

Yılda 270 saatten fazla, fazla çalışma yaptırılamaz. İş yasasına göre fazla çalışma ücreti, %50 oranında arttırılarak ödenir. Sözleşmeyle bu oran arttırılabilir. Eğer işçi isterse, para yerine süresi %50 arttırılarak izin kullanabilir. İşverenin bu konuda bir seçeneği yoktur. Hafta sonu ve bayram çalışmaları %100 arttırılarak ödenir.

Doğum izni

Kadın işçilerin doğum öncesi ve sonrası 8 hafta ücretli izin hakkı vardır. Altı ay da ücretsiz izin kullanabilir. Bu süre içinde iş akti sonlandırılamaz. Çocok 1 yaşına gelene kadar, kadar kadın işçinin, günde 1.5 saat emzirme izni vardır. Toplu olarak kullanabilir.

 

Yıllık ücretli izinler

Yıllık ücretli izinler; 1yıl dolmadan kullanılamaz.

1-5    yıl arası 14 gün,

5-15  yıl arası 3 hafta

15     yıl sonrası 26 gün izin kullanılır.

Toplu sözleşmeyle bu sürüler arttırılabilir.

Kullanılmayan senelik izinler beş yıl süreyle yanmaz. Beşinci yılda kullanılmalıdır.

 

Sendikasız işçiler için iş bırakma hakkı

İşveren ayda bir maaş ödemekle yükümlüdür. Birçok işyerinde, özellikle inşaatlarda işçilerin aylarca maaş alacağının olduğunu duyuyoruz. Bıçak kemiğe dayanmadan iş bırakmıyorlar. Çünkü haklarını bilmiyorlar. İşveren 20 gün maaşları ödemedi, geciktirdiyse, işçilerin iş bırakma hakkı vardır. Sadece işverene 20 gündür ücretlerinin ödenmediğinden iş bırakma haklarını kullanacaklarını söylemeleri yeterlidir. Bu durumda iş bırakma yasaldır. İş bıraktıkları için işten atılamazlar, yerlerine başka işçi alınamaz. Burada dikkat edilmesi gereken 20 gündür. Daha önce bırakılırsa yasa dışı eyleme girer.

 

Mustafa Cerit

Bu yazı toplam 1559 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar